علم اصول

مقاله به قلم حجت الاسلام سید محمد هاشمی برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به بررسی تقسیم دلالت به تصوری و تصدیقی در اصول فقه می‌پردازد و تفاوت‌های اراده استعمالی و جدی را بر اساس نظریات استاد علی فرحانی و مبانی امام خمینی تحلیل می‌کند. این بازسازی به مرکزیت تفکیک مراد استعمالی و جدی در استنباط فقهی توجه دارد.

این مقاله با قلم حجت الاسلام محمد مهدی مقدسی برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی نگاشته شده است. مبحث حقیقت و مجاز در استعمال لفظ، بررسی نقش وضع نوعی و علائق است. استاد علی فرحانی در درس خارج اصول، با تمرکز بر ظهور خطاب و دلالت، نظریه امام خمینی و استاد نجفی را بازسازی و توسعه می‌دهد و بر تحلیل دقیق مدلول، مراد جدی و ویژگی خطاب شرعی تأکید دارد.

این مقاله به قلم سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی نگاشته شده است. تحقیق «معانی حرفیه» در علم اصول از تحلیل دلالت حروف به ورود مباحث فلسفی درباره رابط، نسبت و استقلال مفهومی تبدیل شده است. استاد علی فرحانی با تمرکز بر اثر عملی این مباحث در استنباط شرعی، رویکرد امام خمینی را مبنای پالایش علمی قرار می‌دهد و انتقال غیرضروری فلسفه به اصول را نقد می‌کند.

این مقاله با قلم سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس استاد علی فرحانی به بررسی چهار صورت تقسیم وضع لغوی در علم اصول، نقد امام خمینی بر مبنای مرآتیت و نقد استاد علی فرحانی در جلسات ۷۴ تا ۸۱ می‌پردازد و تأکید می‌کند که علم اصول باید اقسام مؤثر در استنباط شرعی و عقلایی را مد نظر قرار دهد، نه تمام مصادیق فلسفی.

این مقاله به قلم سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس استاد علی فرحانی نگارش شده است. تفکیک دلالت تصوری و تصدیقی از تقسیمات شناخته‌شده در مباحث الفاظ است که استاد علی فرحانی آن را از اصطلاح آموزشی به ضابطه‌ای برای تحلیل حقیقت وضع و اراده متکلم تبدیل می‌کند. این تفکیک در نظریه تعهد محقق خویی و اندیشه امام خمینی اهمیت ویژه‌ای دارد و به تحلیل دو مرحله‌ای لفظ و معنا می‌انجامد.

این مقاله به قلم حجت الاسلام سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی است. تحلیل ایشان در درس خارج اصول، جایگاه اعتبار را از «اعتبار شخصی» به «رابطه اعتباری و اجتماعی» میان لفظ و معنا ارتقا می‌دهد و با بهره‌گیری از نظریه علامه طباطبایی و مکتب امام خمینی، فرایند شکل‌گیری زبان را انسانی و تدریجی می‌داند که نیازمند پذیرش اهل زبان است.

این مقاله به قلم سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به بررسی ماهیت رابطه لفظ و معنا در مباحث اصولی می‌پردازد و نظریه وضع به‌عنوان رابطه اعتباری و قراردادی میان لفظ و معنا را تحلیل می‌کند. دیدگاه استاد علی فرحانی و امام خمینی درباره زبان و اعتبار وضعی با تأکید بر جنبه‌های عقلایی و اجتماعی مورد توجه است.

این مقاله به قلم حجت الاسلام سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس استاد علی فرحانی به بررسی جایگاه «وضع» در مباحث علم اصول می‌پردازد و با تحلیل دیدگاه‌های امام خمینی و استاد علی فرحانی، تأکید می‌کند که مسائل زبان‌شناختی در اصول به دلیل نیاز فقهی وارد شده‌اند و تفکیک میان اهمیت اصولی ذاتی و ضرورت بحث برای اصولی، عنصر کلیدی این رویکرد است.

این مقاله به قلم حجت الاسلام سجاد انتظار برگرفته از دروس استاد علی فرحانی است. تعبیر «الحجة فی الفقه» نظریه‌ای مهم در علم اصول است که حجت در آن به معنای عقلایی «ما یصحّ الاحتجاج به» فهمیده می‌شود. استاد علی فرحانی در درس‌های خود با بازخوانی سنت پیش از آخوند و توجه به آیات بروجردی و خمینی، نقدی مفهومی بر این نظریه ارائه کرده است.

مقاله به قلم حجت الاسلام محمدمهدی مقدسی برگرفته از دروس استاد علی فرحانی به بررسی نسبت میان «موضوع علم» و «غایت علم» در علم اصول می‌پردازد و با بازخوانی آثار پیش از آخوند خراسانی، همراهی موضوع و غایت را در قالب «الحجة فی الفقه با قید استنباط» نشان می‌دهد، رویکردی که حجیت و استنباط را به‌طور هم‌زمان حفظ می‌کند.

این مقاله به قلم حجت الاسلام حسن ابراهیم پور برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی است. بررسی دشواری تعیین مرز میان مسئله اصولی و قاعده فقهی می‌پردازد و با استناد به دیدگاه‌های امام خمینی و تدریس‌های استاد علی فرحانی، تفکیک «استنتاج» و «تطبیق» و مفهوم «آلیت» در علم اصول را تحلیل می‌کند تا رابطه اصول با فقه را روشن‌تر سازد.

این مقاله برگرفته از درس خارج اصول استاد علی فرحانی به قلم حجت الاسلام سید محمد هاشمی است. تشخیص مسئله اصولی از مسائل فقهی، ادبی و کلامی در دانش اصول اهمیت دارد. استاد علی فرحانی معیارهای مختلفی را بررسی و در یک نقشه واحد تبیین می‌کند، با تأکید بر نسبت مسئله اصولی با استنباط، حجیت و نتایج فقهی و بازگشت به دیدگاه امام خمینی برای حل اختلافات.

این مقاله برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی است به قلم حجت الاسلام سید محمد هاشمی. یکی از دشواری‌های مهم در بهره‌گیری از نظریه اعتباریات در علم اصول، شناخت «امر اعتباری» است. استاد علی فرحانی با ترکیب نظریه علامه طباطبایی و دیدگاه امام خمینی، روشی عملی برای تفکیک غرض، آثار و ذات اعتباری ارائه می‌دهد که مسائل علم اصول را به‌صورت دقیق‌تر حل می‌کند.

این مقاله به قلم حجت الاسلام ناصر قیلاوی زاده برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی است که به بحث چگونگی شکل‌گیری وحدت علم اصول و تمایز آن از دانش‌های دیگر می‌پردازد. نظریه «سنخیت» امام خمینی و بازسازی استاد علی فرحانی نشان می‌دهد که هویت علوم در ذات مسائل نهفته است و غرض تنها پس از آن‌ها قرار دارد، که اهمیت این دیدگاه در تبویب و تمایز علوم برجسته است.

این مقاله به قلم حجت الاسلام ناصر قیلاوی زاده برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی نوشته شده است. نظریه اعتباری علم در اندیشه امام خمینی، به‌ویژه از دیدگاه استاد علی فرحانی، علم را موجودی اجتماعی و عقلایی می‌داند که اعتبار آن محصول فعل جمعی جامعه علمی است. ساختار و هویت علم، نتیجه تعامل تاریخی اهل علم و بستر اجتماعی است، نه اراده فردی مؤلف.

این مقاله به قلم حجت الاسلام سید علیرضا تقوی بخش دوم از بحث وجود اعتباری علم است که برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی است. امام خمینی در «مناهج الوصول» هویت علوم را از نسبت وجود و وحدت می‌داند و معتقد است وحدت علم اعتباری است و شامل مجموعه‌ای از قضایای مستقل است که مرکب حقیقی جدیدی پدید نمی‌آورد. این دیدگاه تأثیری مهم در بازنگری ساختار و مرزهای علوم اصول دارد.

این مقاله برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به قلم حجت الاسلام سید علیرضا تقوی است. نوشتار حاضر با تکیه بر نظریه استاد علی فرحانی درباره تفکیک میان واقعیت مورد مطالعه و ساختار علمی، به تبیین تلقی امام خمینی از حقیقت علم و وحدت مسائل فقه و فلسفه می‌پردازد و نقش تغییرات تاریخی و اجتماعی در اعتبار و ساختار علوم را بررسی می‌کند.

این یادداشت برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به قلم حجت الاسلام حسن ابراهیم پور است. موضوع علم، از مباحث اصولی مهم است که ایشان در درس خارج اصول با رویکردی منطقی و فلسفی به بازخوانی آن پرداخته و تأکید کرده جایگاه موضوع و عرض ذاتی باید بر اساس ساختار علوم حقیقی و قواعد برهان سنجیده شود، نه صرفاً توافق علمی.

مقاله حاضر برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به قلم سید مجتبی امین جواهری است. بررسی تورم علم اصول توسط استاد علی فرحانی نشان می‌دهد که تفکیک بین افزایش دانش و کارکرد استنباطی ضروری است. ایشان دو نوع تورم را جدا می‌کند: نوعی طبیعی متناسب با غایت علم و نوعی منفی ناشی از ورود مسائل غیرعلمی. الگوی تهذیب اصول بر تصحیح مبنا و تعیین محل نزاع تمرکز دارد.

این مقاله بقلم سید مجتبی امین جواهری برگرفته از دروس خارج اصول استاد علی فرحانی به بررسی چرایی افزایش حجم و پیچیدگی علم اصول می‌پردازد و آن را نتیجه نیازهای استنباطی فقیه در فاصله زمانی از عصر صدور نصوص می‌داند. توسعه اصول باید بر اساس تأثیر واقعی در عملیات استنباط و حل دشواری‌های فهم دلیل و ادله ارزیابی شود.